Śpisz 8 godzin, a rano nadal jesteś zmęczony?

Dobry sen to nie tylko wygodny materac, cisza i odpowiednia temperatura. Coraz więcej badań pokazuje, że znaczenie może mieć również coś, czego na co dzień często nie zauważamy — jakość powietrza w sypialni. Kiedy pomieszczenie jest słabo wentylowane, w nocy rośnie stężenie CO₂, a wraz z nim mogą gromadzić się także inne zanieczyszczenia. To może wpływać na komfort snu i na to, jak czujemy się następnego dnia.

W badaniach prowadzonych w rzeczywistych sypialniach osoby śpiące przy lepszej wentylacji miały lepszą efektywność snu i odczuwały mniejszą senność rano.

Dlaczego CO₂ jest ważne?

CO₂ samo w sobie nie opowiada całej historii — w badaniach jest często traktowane jako wskaźnik tego, jak dobrze działa wymiana powietrza w pomieszczeniu. Jeśli jego poziom rośnie, może to wskazywać, że wymiana powietrza jest niewystarczająca.

W kontrolowanym eksperymencie porównywano sen przy stężeniach CO₂ na poziomie około 800, 1900 i 3000 ppm. Wraz ze wzrostem stężenia pogarszały się niektóre oceny jakości snu oraz parametry fizjologiczne. To nie znaczy, że każdy gorszy poranek jest efektem wysokiego CO₂ — pokazuje jednak, że powietrze w sypialni może być jednym z czynników wpływających na jakość nocnego odpoczynku.

A co z dziećmi?

Jakość powietrza ma znaczenie nie tylko dla komfortu dorosłych. W badaniu obejmującym 260 dzieci w wieku 6–12 lat przez siedem dni mierzono stężenie pyłów PM2.5 w ich domach. U dzieci z wysoką ekspozycją na PM2.5 stwierdzono większe prawdopodobieństwo występowania zaburzeń oddychania podczas snu — zależność była widoczna także po uwzględnieniu czynników takich jak astma, bierne palenie, masa ciała czy zanieczyszczenie powietrza na zewnątrz. Nie oznacza to, że wyższe PM2.5 automatycznie prowadzi do problemów zdrowotnych, ale pokazuje, że powietrze wewnątrz domu jest ważnym elementem środowiska, w którym dziecko śpi, odpoczywa i funkcjonuje każdego dnia.

Warto patrzeć na dom trochę szerzej — na sen i samopoczucie wpływa wiele rzeczy: stres, zdrowie, temperatura, hałas, styl życia czy dieta. Jakość powietrza jest tylko jednym z elementów, ale to element, o którym łatwo zapomnieć. Badania wskazują, że lepsza wymiana powietrza może wiązać się z lepszą jakością snu i mniejszą sennością następnego dnia, a w niektórych badaniach obserwowano również poprawę wybranych aspektów funkcjonowania poznawczego.

Źródła: Strøm-Tejsen, Zukowska-Tejsen, Wargocki, Wyon (2016), The effects of bedroom air quality on sleep and next-day performance; Fan i wsp. (2023), A single-blind field intervention study of whether increased bedroom ventilation improves sleep quality; Wang i wsp. (2024), Associations between indoor fine particulate matter (PM2.5) and sleep-disordered breathing in an urban sample of school-aged children; Xu i wsp. (2021), Experimental study on sleep quality affected by carbon dioxide concentration; Fan i wsp. (2022), A field intervention study of the effects of window and door opening on bedroom IAQ, sleep quality, and next-day cognitive performance.